Yazanel Edebiyat
ANASAYFA FORUM FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

TÜRKÇESİ VARKEN

HABER ARA


Gelişmiş Arama
İLKÖĞRETİMDE KÜRESEL DEĞERLER

İLKÖĞRETİMDE KÜRESEL DEĞERLER

Tarih 29.Şubat.2012, 20:04 Editör editör

İLKÖĞRETİMDE KÜRESEL DEĞERLER

100 TEMEL ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME

 İLKÖĞRETİMDE KÜRESEL DEĞERLER

100 TEMEL ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME

 Değer kavramı, geçmişten günümüze felsefeden, sosyolojiye, ekonomiden, eğitime ve davranış bilimine kadar birden çok alanda kullanılmıştır. Tüm davranışlarımız değerlerle ilişkilendirilebileceğinden bu bilim dallarının pek çoğu bir şekilde değerlerle ilgilenmektedirler. Sosyolojik açıdan değer, bir kişi ya da topluluğun ideal kabul ettiği hareket etme şeklinde ifade edilebilir.

Değerler, sosyal bilimler alanında sürekli ilgi çekmiş konulardan birisidir. Bu ilgi, birçok sosyal bilimcinin değerleri insan davranışlarını açıklamada temel bir öneme sahip olarak görmelerinden kaynaklanmaktadır. Değerler konusu kuramsal yönden olduğu kadar, hızla değişen dünya içinde yerini arayan toplumumuzu yakından ilgilendirmesi açısından önem taşımaktadır. Sosyo - ekonomik ve teknolojik gelişmelerin kaçınılmaz sonucu olarak ortaya çıkan yeni toplumsal düzenlemelerin sağlıklı işleyebilmesi, bireylerin sahip oldukları değerlerin bu türden gelişmelerle uyumlu olmasıyla yakından ilişkilidir. Bu uygunluk sorunu, mevcut toplumsal değerlerle çağın gerektirdiği küresel değerler ilişkisinin ayrıntılı bir biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Toplumsal değerler, bir toplumun çoğunluğu tarafından benimsenmiş, geleneksel nitelikte olup; toplumdan topluma değiştiği gibi zamanla değişim kültürünün gereklerine uygun olarak da farklı anlamlar kazanabilmektedirler.

 Günümüzde ülkelerin; ekonomik, sosyal ve teknolojik alanda birbirlerine yaklaşmaları, aralarındaki işbirliğini güçlendirmiş, ülkeler arasındaki mesafe ve sınırlar giderek kalkmaya başlamış ve ortak hareket etme zorunluluğunu gündeme getirmiştir. Uluslar arasında bilgi alış verişinin ivme kazanması, kültürel değerlerin birbiriyle etkileşerek kültürleşme sürecini hızlandırması küresel değerlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Dünyadaki ülkelerle birlikte ortak hareket etme ve dünyadaki eğilimlere uygun davranma zorunluluğu, bu küresel değerlerin benimsenmesine sebep olmuştur.

 Değişim kültürü mevcut değerler dışında yeni değerlerin de ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. İnsan hakları, demokrasi, birey, ulus devlet, rekabet kültürü, verimlilik, toplam kalite, girişimcilik, bilgi, kişisel özgüven, empati, etik, iletişim, bireysel gelişim, eşitlik gibi modern sanayi toplumunu değerleri küreselleşmenin belirleyiciliği altında yeniden anlam ve içerik kazanmıştır.

 Küresel değerler, toplumsal değerler gibi göreceli olmayıp evrenseldir. Ancak etki ve işlevleri açısından ortaya çıkan bu evrensel boyut elbette ki toplumun seçim hakkıyla sınırlıdır. Böyle bir hakkın kullanımı toplumlar için iki sonucu vardır. Ya küresel değerlerin oluşturduğu bir dünyada yer almak ya da böyle bir dünyanın dışında kalmak.

          Değişen ve gelişen dünyada tüm davranışlarımızla ilişkilendirilebilen değerlerin eğitimi de önemli bir konu olma durumundadır. Değer eğitimi çocukluk çağında ailede, genellikle “değerlerin telkin edilmesi- öğüt verme” yöntemiyle başlar ve yakın çevrede devam eder. Okul çağına gelindiğinde örgün eğitim kurumları aracılığıyla değerlerin eğitimi devam eder. Değerlerin okullarda öğretimi ise düzenli öğretim programları çerçevesinde gerçekleşir.

 Ders kitapları, okullardaki değer eğitiminde kullanılan başlıca kaynaklardandır. Ders kitapları Milli Eğitimin belirlediği genel amaçlar etrafında hazırlanmaktadır. Bütün ders kitapları yasalar çerçevesinde bireylerin kazanacakları becerilere ve değerlere hizmet etmektedir. Değerlerin öğretimi, derslerde kullanılan ders kitaplarıyla sınırlı tutulmamalıdır. Değer eğitimin, etkili ve sürekli olabilmesi için okuma kitapları da kullanılmalıdır.

 Bu nedenle de değer eğitimi gibi hassas bir konuda Türk ve Dünya Klasiği haline gelmiş okuma kitaplarındaki metin ve hikâyelerinden yararlanma özellikle ilköğretim okullarında yıllardır kullanılan etkili bir yöntemdir.

 Milli Eğitim Bakanlığı 2005 yılında “İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser” konulu genelgede “Kültür okuma yolu ile özellikle klasik haline gelmiş eserleri tekrar tekrar okumak yoluyla, kazanılır” gerekçesiyle her türdeki okulda, öğrencilerin kitap okuma alışkanlığı kazanması amacıyla, çocukluk ve ilk gençlik edebiyatı üzerine uzman kişilerin yaptığı araştırmalar sonucu belirlenmiş eser isimleri esas alınarak 5, 6, 7 ve 8. sınıflar için bir liste oluşturmuştur.

 Eserler belirlenirken halen hayatta olan ve yakın tarihte eser vermeye devam eden yazarların eserlerine yer verilmezken; yıllarca yıl önce kaleme alınmış ve klasik haline gelmiş eserlere yer verilmiştir. Buna gerekçe olarak da halen hayatta olan yazarların eserleri arsında seçim yapmanın zorluğu gösterilmiştir. Ancak kültürlü, milli ve manevi değere sahip bireylerin yetiştirilmesinin amaçlandığı böyle bir uygulamada modern toplumun benimsediği küresel değerlerin benimsetilmesi ve bu konuda bireylerde bilinç uyandırılmanın güncel eserler yerine klasik haline gelmiş eserlerle ne derece etkili olacağı göz ardı edilmiştir.

 Bu problemden yola çıkılarak, “İlköğretimde Küresel Değerler (100 Temel Eser Üzerine Bir İnceleme)” başlıklı yüksek lisans tezi araştırmasında; Türk Eğitim Sistemi’nin İlköğretim kademesi için Milli Eğitim Bakanlığı’ nın 2005 yılında, alanında uzman kişilerin çalışmaları sonucu seçip tavsiye ettiği “100 Temel Eser” adlı serisindeki okuma kitaplarında küresel değerler incelenme konusu olmuştur.  Araştırmanın veri kaynağını literatür taraması ve 100 Temel Eser kitaplarından tesadüfî yöntemle seçilen okuma kitapları oluşturmuştur.

       Araştırmanın sonucunda; MEB’ in ilköğretim okulları için hazırladığı 100 Temel Eser eser serisinde yer alan yerle ve yabancı yazarlı okuma kitaplarında ahlak, bilgi, birey, bireysel gelişim, çağdaşlaşma, demokrasi, empati, eşitlik, etik, girişimcilik, hak, hukuk devleti, hürriyet, iletişim, insan hakları, kişisel özgüven, laiklik, modernleşme, özgürlük, rekabet kültürü, saygınlık, sosyal devlet, sosyalleşme, toplam kalite, ulus devlet, verimlilik değerlerine ne sıklıkla yer verildiği ve kitaplarda yer verilmeyen değerler tespit edilmiştir.

 İlköğretim 100 Temel Eserdeki Yabancı Yazarlı Kitaplarla İlgili Sonuçlar

 

         Grafik 1’ de görüldüğü gibi incelenen 12 yabancı yazarlı eserde değerlerin kullanım sıklığına bakıldığında, en yüksek oranın “demokrasi” (% 24,82) değerine ait olduğu görülmektedir. Demokrasi değerini % 19,20 kullanım sıklığı ile bireysel gelişim değeri takip etmektedir. Eserlerde geçen diğer değerler, kullanım sıklıklarına göre şu şekilde sıralanmaktadır; empati (% 17,33), etik (% 13,58), hürriyet (% 9,36), bilgi (% 5,85), toplam kalite (% 5,38), verimlilik (% 3,04), çağdaşlaşma (% 1,40). Avrupa Birliği değeri yabancı yazarlı eserlerde yer almamaktadır.  

       Grafik.1.Yabancı Yazarlı Eserlerde Küresel Değerlerin Toplam Bulunma Yüzdeleri

 

 

 


İlköğretim 100 Temel Eserdeki Yerli Yazarlı Kitaplarla İlgili Sonuçlar

          Grafik 2’ de görüldüğü gibi incelenen 28 yerli yazarlı eserde değerlerin kullanım sıklığına bakıldığında, en yüksek oranın “demokrasi” (44,55) değerine ait olduğu görülmektedir. Demokrasi değerini % 12,96 kullanım sıklığı ile hürriyet değeri takip etmektedir. Eserde geçen diğer değerler, kullanım sıklıklarına göre şu şekilde sıralanmaktadır; etik (% 12), bilgi (% 8,13), bireysel gelişim (% 7,31), empati (% 6,75), toplam kalite (% 3,31), çağdaşlaşma (% 2,62), verimlilik (% 2,34). Avrupa Birliği değeri yerli yazarlı eserlerde yer almamaktadır.       

 Grafik.1.Yerli Yazarlı Eserlerde Küresel Değerlerin Toplam Bulunma Yüzdeleri

        


İlköğretim 100 Temel Eserdeki Yerli ve Yabancı Yazarlı Kitaplarla İlgili Genel Sonuçlar

                İncelenen 40 kitapta değerlerin genel oranı ise kendi aralarında şu şekilde sıralanmaktadır; demokrasi (% 37,23), etik (% 12,58), bireysel gelişim (11,71),  hürriyet (% 11,63), empati (% 10,67), bilgi (% 7,29), toplam kalite (% 4,07), verimlilik (% 2,60), çağdaşlaşma (% 2,17). Avrupa Birliği (% 0).

 

         Grafik 3’ de de görüldüğü gibi İlköğretim 100 Temel Eser serisindeki kitaplarda en çok rastlanan küresel değer, % 37,23 oranı ile “demokrasi” değeridir. Kitaplarda en az rastlanan değer ise % 2,17 oranı ile “çağdaşlaşma” değeridir. “Avrupa Birliği” değerine yerli ve yabancı yazarlı eserlerde hiç rastlanmamıştır.

 

Grafik.3. Yerli ve Yabancı Yazarlı Eserlerde Küresel Değerlerin Toplam Bulunma Yüzdeleri

Yapılan araştırmadaki bulgulara dayanılarak çeşitli öneriler şu şekilde sunulmuştur.

  • İlköğretim okullarında okutulacak kitaplarda yer alacak değerler, uzmanlarca belirlenmeli ve bu değerlerin kişisel nitelikleri, kazanımları ortaya konmalıdır.
  • Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ilköğretim okulları için tavsiye edilen 100 Temel Eser serisi kitapları sadece 5, 6, 7 ve 8. sınıflara yöneliktir. Değer öğretimi ilköğretim kademesindeki her sınıf seviyesine yayılmalı, bu amaçla önerilen kitapların öğrenciler tarafından okunması sağlanmalı, okunan kitaplarla ilgili öğrencilerden dönüt alınmalıdır.
  • Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ilköğretim okulları için tavsiye edilen 100 Temel Eser serisi kitaplarında herhangi bir sınıf ve yaş seviyelendirmesi yapılmamıştır. Bakanlığın yayınladığı genelgede kitapların sadece 5, 6, 7 ve 8. sınıflara yönelik olduğu belirtilmiştir. Öğrencilerin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak uzmanlar tarafından eserler yaş ya da sınıf seviyesine göre gruplandırılmalıdır.
  • Çalışma süresince yapılan piyasa araştırmasında 100 Temel Eser serisi ile ilgili değişik yayınevlerinin, sınıf ve yaş seviyesine göre gruplamalar yapılarak hazırladıkları kitap setleri ile karşılaşılmıştır. Oysa Milli Eğitim Bakanlığı’ nın bu yönde bir çalışmasının olmadığı bilinmektedir. Seviyelendirme yapılarak hazırlanan bu eserler Talim Terbiye Kurulu tarafından sıkı denetimden geçirilmelidir.
  • Milli Eğitim Bakanlığın 100 Temel Eser ile ilgili yayınladığı genelgede, “hayatta olan sanatçılarımızın eserlerinden seçme yapılmamıştır. Bu tutum, bu gün hayatta olan değerli yazarlarımızın eserlerinin görmemezlikten gelindiği veya onların eserlerinin daha değersiz olduğu anlamlarına gelmez. Hayatta olan, eser vermeye devam eden yazarlarımızın da şüphesiz çok önemli, okunması ve okutulması gereken eserleri vardır. Ne var ki bunlar arasından tercih yapmanın zorluğu ortadadır” gerekçesiyle hayatta olan yazarların eserlerin seçme yapılmadığını belirtmiştir. Oysa sürekli gelişen ve değişen dünyanın çağdaş, modern, güncel değerlerini öğrencilere benimsetmek amacıyla bu yazarların eserlerine de yer verilmelidir.
  • 100 Temel Eser serisi kitapları başta ilköğretim okullarının kütüphaneleri olmak üzere her kütüphanede yer almalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı eserlerin ilköğretim okullarınca ücretsiz temini için kaynak sağlamalıdır.
  • 100 Temel Eser serisi kitapların öğrenciler tarafından okunmasını özendirmek amacıyla ilköğretim okulları ve milli eğitim müdürlükleri tarafından yarışmalar, okuma programları ve etkinlikler yapılmalıdır.
  • İlköğretim ders kitaplarındaki metinler hazırlanırken 100 Temel Eser sersindeki kitaplardan değer eğitimine yönelik uygun metin örnekleri seçilmelidir.
  • Eser vermeye devam eden çocuk edebiyatı yazarları, kitabın okutulacağı kademe ve öğrenci gelişimi hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
  • Okuma kitaplarından değer aktarımında yararlanmanın önemi öğretmenler tarafından kavranmalı, bu kitapların işlevsel hale gelmesine özen gösterilmelidir.
  • İlköğretimde değerlerin öğrencilere kazandırılması konusunda, öğretmenler örnek davranışlar sergileyerek; davranışları ile öğrettiklerinin tutarlı olduğunu göstermelidirler.
  • İlköğretim öğretmen adaylarına, lisans eğitimlerinde okuma kitaplarından değer eğitiminde nasıl yararlanacakları konusunda çocuk edebiyatı dersleri daha kapsamlı ve işlevsel hale getirilmelidir.
  • Okuma kitaplarındaki küresel değerlerle geleneksel değerlerin uyumluluğuna dikkat edilmeli, bu konuda çocuk edebiyatı yazarlarının bilgi sahibi olması sağlanmalıdır.
  • Okuma kitaplarında yer alacak küresel değerlerin öğrencilerin gelişim özellikleriyle tutarlılığına dikkat edilmelidir.
  • Değer eğitimi ve yöntemleri ile ilgili konuların lisans eğitiminde yer alması için uygun dersler konmalı ya da mevcut dersler içersinde bu konulara yer verilmelidir.


Ümit SİVRİKAYA, İlköğretim 100 Temel Eser hakkında bir inceleme yaptı...

Bu haber 57 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Eğitime Dair

OCAKBAŞI SOHBETİ

OCAKBAŞI SOHBETİ Türk Ocakları Niğde Şubesi tarafından düzenlenen ocakbaşı sohbeti daveti

KAR TANEM’İN DÜNYASI-TÜLAY ATABEY

KAR  TANEM’İN DÜNYASI-TÜLAY ATABEY Doktorların “iki ay” bile yaşamaz dedikleri küçük arkadaşımın her şeye rağmen hayatan gülümseyerek “Ben geldim...
Bayram AKTAŞ Bayram AKTAŞ
KENDİNE İYİ BAK
Arzu METLİ Arzu METLİ
İNSAN ÇEKER
Halil MANUŞ Halil MANUŞ
EĞİTMEK Mİ ÖĞRETMEK Mİ?
Ozan ERBABİ Ozan ERBABİ
MUSTAFA KEMAL’İM
Bekir ÜNVER Bekir ÜNVER
YİNE HAZAN, YİNE HÜZÜN
Mustafa BATMAN Mustafa BATMAN
GÖZLERİ PERİ BİR DENİZ KIZI
Mahmut ÇAĞATAY Mahmut ÇAĞATAY
BİN OLURUZ
Gazi KARABULUT Gazi KARABULUT
ÖZLÜYORUM
Mustafa METLİ Mustafa METLİ
YOKSUN
Mesut YAZANEL Mesut YAZANEL
BİRAZ DA ARABESK
Erhan EROĞLU Erhan EROĞLU
NİĞDE KALESİ AHMEDEK BÖLÜMÜ
ESAT HALAÇOĞLU ESAT HALAÇOĞLU
ANNEMİN ARDINDAN
İhsan UĞRAŞ İhsan UĞRAŞ
BİZİM ÇOCUKLUĞUMUZDA
Aydın UZKAN Aydın UZKAN
LÂL CERİHALAR
Veli HAYTA Veli HAYTA
''NE OLURSAN OL GEL'' EĞİTİM ŞART
Bestami NAR Bestami NAR
BAHAR GELDİ Mİ ?
Mehmet KESKİN Mehmet KESKİN
YOK..
A. TEMİR A. TEMİR
Gerçek Kahramanlara Mektuplar
Aydın ORHAN Aydın ORHAN
öYLECE
Yunus KIZIL Yunus  KIZIL
GÜNEŞ NE ZAMAN DOĞACAK?
Özcan CANPOLAT Özcan CANPOLAT
MUHAYYELAT
Hilal ÇAPKINER Hilal ÇAPKINER
ÖTE...
İbrahim YILMAZ İbrahim YILMAZ
MUHALİF RÜZGAR
Ümit SİVRİKAYA Ümit SİVRİKAYA
FUTBOL TERÖRÜ
Bekir ÇINAR Bekir ÇINAR
DOĞRU KONUŞALIM DOĞRU YAZALIM
Birgül UZUN Birgül UZUN
UZAKLARDAKİ ZEYTİN AĞACI
Osman DEMİRTAŞ Osman DEMİRTAŞ
Bakıp da Göremediklerimiz

YAZAN-EL EDEBİYATA DAİR - Edebiyata ve Sanata Dair Ne Varsa Bu sitedeki eserler 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununca korunmaktadır.
RSS | Yazar İçin | Yazarlık

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi